“Đừng sợ!” – Chúa nhật XIX Thường niên – Năm A
Cả ba bài đọc Lời Chúa trong Chúa nhật XIX thường niên đều cho thấy những hoàn cảnh bi ai: Bài đọc I nói về cuộc chạy trốn của ngôn sứ Ê-li-a trước sự săn đuổi của vua A-kháp và hoàng hậu I-dê-ven sau cuộc thách thức với 450 ngôn sứ của thần Ba-an. Thánh Phao-lô trong Bài đọc II lại nói về nỗi khổ tâm luôn dằn vặt ngài, vì sự cứng lòng của những người đồng bào cùng dòng tộc Do Thái. Bài Tin Mừng thánh Mát-thêu cho thấy nỗi sợ của các môn đệ vào lúc canh tư đêm tối trên biển hồ Ga-li-lê. Trong tất cả những hoàn cảnh này, Lời Chúa gửi đến chúng ta một thông điệp, đó là “Đừng sợ!”.
Trong thánh lễ bế mạc Ngày Giới trẻ thế giới lần thứ 37, được tổ chức tại Lisbone, thủ đô Bồ Đào Nha, từ ngày 3 đến ngày 6-8-2023, Đức Thánh Cha Phan-xi-cô cũng gửi đến cho giới trẻ thế giới thông điệp “Đừng sợ!”. Giữa một xã hội được đánh giá là “bệnh hoạn” và đang bị xâu xé vì chiến tranh, bạo lực, xung đột, vị Mục tử của Giáo Hội Công giáo mượn lời Chúa để trấn an các tín hữu, đặc biệt là các bạn trẻ: Đừng sợ! Đây không phải là một lập luận giả tưởng nhằm quên đi thực tế phũ phàng, nhưng là một thông điệp dựa trên lời Chúa Giê-su. Tin Mừng kể với chúng ta, nhiều lần Chúa Giê-su khẳng định với các môn đệ rằng Người không bao giờ bỏ rơi họ. Người khuyên họ hãy can đảm lên, vì chính Người đã thắng thế gian. Mặc dù quyền lực thế gian có mạnh đến đâu chăng nữa, cũng không thể thẳng nổi quyền năng của Thiên Chúa. Chúa nhật trước, chúng ta vừa cử hành lễ Chúa Hiển Dung. Việc Chúa tỏ vinh quang của Người cho ba môn đệ, cũng nhằm mục đích khích lệ các ông trước bóng đen của thập giá đang dần xuất hiện. “Đừng sợ!”. Đó cũng là phương châm của Thánh Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II, kể từ khi đăng quang Giáo Hoàng năm 1978. Hai từ này đã mang lại cho ngài can đảm phi thường, giúp ngài trở thành một trong những vị Giáo Hoàng sáng giá trong lịch sử Giáo Hội, với rất nhiều kỷ lục trong mọi lãnh vực.
Nếu cả ba bài đọc đều diễn tả những hoàn cảnh bi ai, thì cả ba bài cũng cho chúng ta thấy những kết thúc tốt đẹp. Ngôn sứ Êlia đã gặp Chúa sau cuộc trốn chạy gian nan. Chúa đã an ủi ông. Ngài cũng đã sai thiên sứ dẫn đường và khích lệ ông, mang bánh và nước cho ông để ông khỏi chết đói chết khát, đủ sức đi đến núi Hô-rép là núi của Thiên Chúa. Thánh Phaolô, trong cơn bĩ cực, vẫn xác tín vào quyền năng và tình yêu của Thiên Chúa và niềm hy vọng nơi Đức Kitô. Các môn đệ mặc dù sợ hãi hoảng loạn, và tông đồ Phêrô dẫu có chìm xuống nước, cuối cùng vẫn được Chúa cứu và các ông tuyên xưng Đức Giêsu là Con Thiên Chúa. Như thế, Lời Chúa cho chúng ta thấy, trong bất cứ tình huống nào, Chúa vẫn ở bên chúng ta. Người không bao giờ để chúng ta chịu đựng quá sức. Những thử thách gian nan cũng là dịp tôi luyện đức tin và lòng trung thành của chúng ta.
Bài Tin Mừng ngắn gọn nhưng đã diễn tả những trạng thái tâm lý khác nhau của Tông đồ Phê-rô. Trước hết, ông ra điều kiện với Chúa: nếu là Thày, thì xin cho con đi được trên mặt nước như Thày. Sau đó, ông đi được theo lệnh truyền của Chúa. Thế rồi, khi sóng gió bão táp nổi lên, ông quá sợ hãi và bắt đầu chìm dần xuống nước. Cuối cùng Chúa là Đấng giải thoát ông. Phó thác tin tưởng vào Chúa là điều không dễ. Trình thuật này phác họa cuộc sống cụ thể của chúng ta. Những khó khăn thử thách làm chúng ta khiếp sợ. Bài Tin Mừng hôm nay cũng giúp chúng ta liên tưởng tới phép lạ Chúa đã làm để dẹp yên bão táp trên biển hồ Ga-li-lê-a (x. Mt 8,23-27). Cuộc sống trần gian được sánh ví như một cuộc vượt biển. Có những tháng ngày êm ả, nhưng cũng có những tháng ngày dậy sóng. Để đến được bến bờ bình an, chúng ta phải có chỗ cậy dựa vững chắc. Chính Chúa là nguồn sức mạnh của chúng ta. Người giúp chúng ta vượt biển trần gian để cập bến an bình.
Khi ngỏ lời với giới trẻ trong thánh lễ bế mạc Đại hội với lời trấn an “Đừng sợ!”, Đức Thánh Cha mời gọi người trẻ kiên vững đức tin trong một bối cảnh xã hội tục hóa lãng quên Thiên Chúa. Một khi tin tưởng phó thác vào tình yêu quan phòng của Chúa, người trẻ sẽ hăng say cộng tác xây dựng Giáo Hội của Chúa Ki-tô. Kết thúc Đại Hội Giới Trẻ thế giới là một cuộc lên đường vĩ đại. Với chủ đề của Đại Hội là “Đức Ma-ri-a vội vã lên đường” (Lc 1,39), Đức Thánh Cha mong ước mỗi người trẻ hãy là một chứng nhân đức tin trong đời sống hằng ngày. Có lần, một bạn trẻ hỏi Đức Phan-xi-cô: “Thưa Đức Thánh Cha, làm sao chúng con có thể truyền giáo được?”. Ngài trả lời: “Rất đơn giản. Các con hãy sống tốt trong gia đình và trong xã hội. Những người xung quanh sẽ đặt câu hỏi: bạn là ai? Vì lý do nào mà bạn trung thực và thân thiện như thế? Vậy là truyền giáo rồi!”.
Thế gian là chốn ba đào. Mỗi chúng ta hãy tin tưởng cậy trông vào quyền năng của Chúa. Người sẽ giữ gìn và nâng đỡ chúng ta.